Bouwe de Jong

11 januari 2013, toespraak van de directeur van een professioneel Nederlands symfonieorkest

Goedenavond dames en heren, wat fijn dat u het allemaal weer heeft aangedurfd de straat op te gaan om naar dit theater te komen.

Zoals u weet is het ‘Burger Kring Philharmonisch Orkest’ een van de gelukkige culturele instellingen die mag blijven bestaan. Weliswaar in afgeslankte vorm, maar de uitverkoren 40 musici, de 3 toegewijde medewerkers van de staf, en ik niet in de laatste plaats zijn natuurlijk enorm blij en opgelucht. Uiteraard gaat ons medeleven uit naar alle musici en medewerkers van de 4 professionele symfonieorkesten die door de bezuinigingen zijn opgeheven. Graag willen wij hun een hart onder de riem steken met het feit dat zij vrij gemakkelijk een andere baan zullen vinden als toezichthouder, ordehandhaver of cipier bij een van de 23 penitentiaire inrichtingen die Nederland de afgelopen 3 jaar heeft moeten bouwen. Toch een positief kantje aan de verharding van de maatschappij en de explosieve toename van de criminaliteit die dit met zich mee heeft gebracht.

Zoals u wellicht weet heeft het kabinet ‘Rutte 1’ in het najaar van 2010 alle kunstinstellingen verboden om na 2013 verplichtingen aan te gaan, zo ook ons mooie symfonieorkest. Toen wij afgelopen Prinsjesdag het heugelijke feit vernamen dat wij bij de fortuinlijke 6 symfonieorkesten horen die bij de gratie en wijsheid van dit kabinet min of meer gespaard zullen blijven zijn wij onmiddellijk overgegaan tot het engageren van dirigenten en solisten. Maar zoals u vast zult begrijpen waren de meeste dirigenten en solisten al tot het seizoen 2016/2017 en ver daarna volgeboekt. Hierdoor zijn wij niet in staat geweest om dirigenten en solisten van internationale allure aan te trekken zoals u van ons gewend bent.

Maar het doet ons groot plezier om u voor te stellen aan onze dirigent van vanavond, Jan Verbeek. Verbeek is vaste dirigent van de dorpsfanfare van Ysbrechtum (bij Sneek) en is docent trompet aan de Muziekschool Friesland te Leeuwarden (u weet wel, het resultaat van de omstreden fusie van de 10 muziekscholen die Friesland voor 2011 rijk was). Jan Verbeek remplaceerde bij het Orkest van het Noorden en het Oost Nederlands Orkest, welke allebei helaas het veld hebben moeten ruimen om een symbolische bijdrage te leveren aan de aanschaf van de JSF en het behoud van de hypotheekaftrek voor de hogere inkomens.

Het was ons bijna gelukt om -de inmiddels in New York wonende- Janneke Jansen te kunnen engageren. Jansen geniet al een aantal jaren internationale bekendheid en maakt furore bij vrijwel alle gerenommeerde buitenlandse orkesten. Janneke Jansen bleek nog 1 vrije week te hebben die zij graag weer eens in Nederland zou willen doorbrengen. Echter kon dit engagement niet worden aangegaan omdat haar agent vreesde voor imagoschade van Jansen. Uiteraard hebben wij hier alle begrip voor.

Als soliste voor het vioolconcert van Max Mendelssohn dat vanavond wordt uitgevoerd hebben wij Linda van de Visser bereid gevonden. Linda is 2^e-jaars student aan het conservatorium van Den Haag. We vroegen Linda waarom ze voor het conservatorium in Den Haag heeft gekozen en niet voor het andere conservatorium in Amsterdam. Het antwoord lag eigenlijk voor de hand: zowel in Amsterdam als in Den Haag waren in alle 3 plaatsen voor hoofdvak viool al vergeven, maar Linda’s vader, niet onbemiddeld, heeft het noodlijdende conservatorium te Den Haag een financiële injectie in het vooruitzicht gesteld met als voorwaarde een 4^e studieplaats voor zijn getalenteerde dochter. Linda speelt op de prachtige Guareni viool van Isabelle van Aken die zich sinds 2010 volledig heeft toegelegd op de altviool en -zoals de meeste Nederlandse topmusici- naar een land geëmigreerd is dat kunst en cultuur nog wel een warm hart toedraagt.

Een lang gekoesterde droom van onze programmeur was om de 9^e Symfonie van Lodewijk van Boothaven te gaan uitvoeren. Uiteraard laat onze tegenwoordige bezetting dit helaas niet toe, maar de ontbrekende stemmen worden vertolkt door het vermaarde pianoduo Wieteke Jordaan en Leon van Dazelaar op 2 synthesizers. Dit vermaarde duo is op de veiling van de failliete boedel van het Nederlands Ballet Theater de gelukkige eigenaar geworden van 2 ultramoderne synthesizers. U zult versteld staan hoe fantastisch de strings klinken! In het laatste deel ‘Alle Künstler werden beschummelt’ willen wij u als publiek vragen om allen op te staan en mee te zingen. Ons koor, ‘Het Vocaal Ensemble Scharnegoutum’ heeft namelijk niet de vereiste omvang. De tekst hebben wij afgedrukt en wordt na de pauze door mij persoonlijk verspreid. Wij willen u verzoeken om maximaal 1 stencil per 2 personen te gebruiken, en vragen u vriendelijk om deze na het concert weer in goede staat in te leveren.

De koffie en thee is gratis, want dat vonden wij een aardig gebaar om de huidige ticketprijs van €150,- een beetje te compenseren. Verder willen wij enkele vrijwilligers oproepen om te helpen bij het changement en te assisteren bij het bewaken van de instrumenten in de pauze. De directie van dit theater heeft namelijk al zijn medewerkers moeten ontslaan i.v.m. de onzekerheid van het voortbestaan ervan. Daarnaast, om frictiekosten te kunnen opvangen bij eventuele opheffing van ons theater, hebben wij moeten besluiten om de geplande renovatie uit te stellen voor onbepaalde tijd. Dit brengt echter met zich mee dat er bij luide passages een stukje pleisterwerk naar beneden kan komen. Wat fijn dus dat u gehoor heeft gegeven aan onze oproep om een paraplu mee te nemen. Onze dirigent zal aangeven wanneer u deze op dient te steken.

Wij hopen oprecht dat u de sfeerverlichting met kaarsjes kunt waarderen. We vonden dit eigenlijk best een leuk alternatief nu het gas en licht is afgesloten. Rest mij nog u een hele fijne avond te wensen. Graag zien wij u terug bij ons volgende concert over 4 maanden. We gaan ervan uit dat de temperatuur het dan weer toelaat om uw winterjas uit te trekken en zelf bij de garderobe op te hangen.”

==========================================================================================
N.B. Elke overeenkomst met bestaande personen, bedrijven, instanties en situaties berust op louter toeval.
==========================================================================================