Auteursrecht
(Bron: www.juridisch.nl)
Het is in Nederland niet toegestaan om een oorspronkelijk werk van letterkunde, wetenschap of kunst openbaar te maken en te vermenigvuldigen zonder toestemming van de maker. Om dat recht te beschermen is de wet op het auteursrecht in het leven geroepen.
Twee voorwaarden
Het auteursrecht is van toepassing op elk product op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst als dat aan twee voorwaarden voldoet. Het werk moet een oorspronkelijk en persoonlijk karakter hebben en zintuiglijk waarneembaar zijn. Anders gezegd: we moeten het kunnen zien of horen. Voorbeelden van werken die auteursrechtelijk beschermd worden zijn geschriften, muzikale composities, films, schilderijen, architectuur en computersoftware. Ook producten van industriële en ambachtelijke vormgeving vallen onder het auteursrecht als ze aan de twee voorwaarden voldoen. Op een idee of concept dat nog op geen enkele manier in tastbare vorm bestaat, rust dus geen auteursrecht.
Automatisch
Auteursrecht ontstaat automatisch door de creatie van het werk. Er hoeft dan ook geen formaliteit, depot of registratie te worden verricht. Dat laatste is in Nederland trouwens niet eens mogelijk. Aangezien een auteursrecht niet officieel gedeponeerd kan worden, is het vaak moeilijk om aan te tonen wanneer het recht precies is ontstaan. Dat kan in sommige gevallen problemen opleveren. Om dit bewijs te vergemakkelijken kan het werk worden aangeboden bij een bepaalde instantie die er een officieel dagwaarmerk aan hecht. De belastingdienst of een notaris komen daarvoor in aanmerking.
Termijn van 70 jaar
Het auteursrecht biedt de maker de mogelijkheid financieel voordeel te halen uit zijn werk, bijvoorbeeld door middel van royalties. Hij heeft namelijk exclusieve zeggenschap over gebruik en exploitatie van het beschermde werk en heeft dus als enige het recht om het werk openbaar te maken en te vermenigvuldigen. Wel kan de maker anderen toestemming geven om zijn werk te exploiteren. De feitelijke schepper van het werk wordt in de regel als auteursrechthebbende beschouwd, maar bijvoorbeeld niet als het werk in dienstverband is vervaardigd. Na de dood van de maker vervalt het auteursrecht automatisch aan zijn erfgenamen.
Het auteursrecht eindigt thans 70 jaar na de dood van de maker. Deze termijn begint op de eerste januari van het jaar dat volgt op zijn sterfjaar. Als het gaat om een anoniem werk, een onder pseudoniem verschenen werk of een werk op naam van een rechtspersoon, begint de termijn van 70 jaar op de datum van de eerste openbaarmaking van het werk.